ત્યાં લગી આશ સૃષ્ટિની જ્યાં લગી ઉગતા ફૂલો, જિંદગી જીવવા જેવી જ્યાં લગી કવિના કુળો

સ્વાગત

“મધુવન” માં આપનું સ્વાગત છે.


આવજો

દોસ્તો,

આ બ્લોગનો ઉદ્દેશ્ય પરીપૂર્ણ થયો છે.

જેનો આરંભ હોય તેનો અંત હોય તે ન્યાયે બરાબર બે વર્ષની સફર આનંદપૂર્વક પૂર્ણ કર્યા બાદ આજથી આ બ્લોગને વિરામ આપવામાં આવે છે.

ભજનામૃતવાણી પર પ્રસંગોપાત બ્લોગયાત્રા આગળ ધપતી રહેશે.

આ સમય દરમ્યાન આપના તરફથી મળેલ સાથ સહકાર અને હૂંફ માટે “મધુવન પરિવાર” આપનો આભાર માને છે.

આવજો 🙂 😛


પ્રાર્થના

करारविन्देन पदारविन्दं
मुखारविन्दे विनिवेशयन्तं !
वटस्य पत्रस्य पुटे शयानं
बाल मुकन्दं मनसा स्मरामि !1!!

श्रीकृष्ण गोविन्द हरे मुरारे
हे नाथ नारायण वासुदेव !
जिव्हे पिब्स्वामृतमेतदेव
गोविन्द दामोदर माधवेति !2!!

विक्रेतुकामा किल गोपकन्या
मुरारिपादार्पितचित्तवृति: !
दध्यादिकं मोहवशादवोचद्
गोविन्द दामोदर माधवेति !3!!

गृहे गृहे गोपवधुकदंबा:
सर्वे मिलित्वा समवाप्य योगं !
पुण्यानि नामानि पठन्ति नित्य
गोविन्द दामोदर माधवेति !4!!

सुख शयना निलये निजेअपि
नामानि विष्णोः प्रवदन्ति मत्:र्या: !
ते निश्चितं तन्मयतां व्रजदन्ति
गोविन्द दामोदर माधवेति !5!!

जिव्हे सदैवं भज सुन्दराणि
नामानि कृष्णस्य मनोहराणि !
समस्त भक्तार्तिविनाशनानि
गोविन्द दामोदर माधवेति !6!!

सुखावसाने इदमेव सारं
दुःखावसाने इदमेव ज्ञेयम !
देहावसाने इदमेव जाप्यं
गोविन्द दामोदर माधवेति !7!!

श्रीकृष्ण राधावर गोकुलेश
गोपाल गोवर्धननाथ विष्णो !
जिव्हे पिब्स्वामृतमेतदेव
गोविन्द दामोदर माधवेति !8!!

ૐ તત સત


સાગર અને શશી – કાન્ત

આજ, મહારાજ ! જલ પર ઉદય જોઈને
ચન્દ્રનો, હૃદયમાં હર્ષ જામે,
સ્નેહઘન, કુસુમવન વિમલ પરિમલ ગહન
નિજ ગગન માંહિ ઉત્કર્ષ પામે;
પિતા ! કાલના સર્વ સંતાપ શામે !
નવલ રસ ધવલ તવ નેત્ર સામે
પિતા ! કાલના સર્વ સંતાપ શામે !

જલધિજલદલ ઉપર દામિની દમકતી
યામિની વ્યોમસર માંહી સરતી;
કામિની કોકિલા કેલિ કૂજન કરે
સાગરે ભાસતી ભવ્ય ભરતી;
પિતા ! સૃષ્ટિ સારી સમુલ્લાસ ધરતી !
તરલ તરણી સમી સરલ તરતી,
પિતા ! સૃષ્ટિ સારી સમુલ્લાસ ધરતી !


નાનપણમાં ભણવામાં આવતી આ કવિતા વાંચીને આજે ય તેટલી જ પ્રસન્નતા થાય છે.


આ કાવ્યનો લયસ્તરો પર રસાસ્વાદ માણવા નીચેની લિંક પર ક્લિક કરશો :
સાગર અને શશી – કાન્ત (ભાગ-૧)
સાગર અને શશી – કાન્ત (ભાગ-૨)


મણિશંકર રત્નજી ભટ્ટ ‘કાન્ત’ વીશે જાણવા માટે નીચેની લિંક પર ક્લિક કરશો :
મણિશંકર રત્નજી ભટ્ટ ‘કાન્ત’

રાંધણ છઠ

આજે રજા 🙂

તમાકુના દૈત્ય પર પ્રતિબંધ મુકવા શું આપે મુખ્યમંત્રીને કાગળ લખ્યો?

भ्रष्टाचार मुक्त भारत बनाने के लिए संसद में अच्छे लोग भेजना जरूरी है – अण्णा हज़ारे

हमारे देश का विकास रुका है वो बढ़ते भ्रष्टाचार के कारण रुका है। देश का कोई ऐसा क्षेत्र नहीं है जहां भ्रष्टाचार नहीं है। सरकार भ्रष्टाचार रोकने के लिए कोई काम नहीं कर रही है। भ्रष्टाचार पर रोकथाम लगे इसके लिए जनता ने बार-बार आंदोलन किया। 16 अगस्त में देश के आजादी के बाद पहली बार करोड़ों लोग रास्ते पर उतर आए और भ्रष्टाचार को रोकने के लिए जनलोकपाल कानून की मांग कर रहे थे। लेकिन सत्ता और पैसे के नशे में सराकर चलाने वाले लोगों को उन करोड़ो लोगों की आवाज़ सुनाई नहीं दे रही थी। सरकार बेहरी बनी थी। क्या भ्रष्टाचार को मिटाना सरकार का कर्तव्य नहीं है?

વધુ વાંચો :

માત્ર કાંસુ નહીં રુપુ પણ મેળવ્યું

મીત્રો,

ધીરે ધીરે હવે આપણાં ખેલાડીઓ ક્રીકેટ સીવાય અન્ય રમતમાંયે પારંગત થઈ રહ્યાં છે. કાંસુ અને રુપુ મેળવ્યું તો ક્યારેક સોનુંએ મળશે. તમારું શું માનવું છે?

વિજય કુમાર

શું સાર્થ કે શું ઉંઝા – લખવું છે તો લખવા માંડો !

મીત્રો,

ગુજરાતી ભાષાની માન્ય જોડણી સાર્થ જોડણી છે.

સુધારાવાદીઓ ઉંઝા જોડણીને પ્રાધાન્ય આપે છે.

સાર્થ ફાવે તેવી નથી કારણ કે તેમાં નીયમો ઘણાં છે અને નીયમોમાં અપવાદો પાર વગરના છે.

વર્ષોથી સાર્થ વાંચી હોય એટલે ઉંઝા ગળે ન ઉતરે. વળી કેટલાયે શબ્દોના સાર્થ મુજબ ચિત્તમાં સંસ્કાર પડી ગયાં હોય.

સાર્થ સાચી રીતે લખવી હોય તો શબ્દકોશ સાથે રાખવો પડે.

ઉંઝામાં લખવા વાંચવાની મજા ન આવે.

લખવું યે હોય અને મજાયે લેવી હોય તો શું કરવું?

કેમ મુંજાઈ ગયા? અરે આ કાઈ હસવું ને લોટ ફાંકવા જેવો પ્રશ્ન નથી.

ઉકેલ હાજર છે – વિચિત્ર જોડણી.

વિચિત્ર જોડણી એટલે બને ત્યાં સુધી ચિત્તમાં પડેલા સાર્થના સંસ્કારો પ્રમાણે શબ્દોને લખવા અને જે શબ્દ વિશે પાકી ખબર ન હોય ત્યાં ઈચ્છા થાય તે હ્રસ્વ કે દિર્ઘ મુકી દેવો. બોલો છે ને સરળ?

શું સાર્થ કે શું ઉંઝા – લખવું છે તો લખવા માંડો !

ભાષાને શું વળગે ભૂર?
રણમાં જીતે તે શૂર.

રક્ષા બંધન

This slideshow requires JavaScript.

વ્યસન એટલે ગુલામી

વ્યસન એટલે શું? જે કાર્ય જરુરી ન હોય, કર્તવ્યરુપ ન હોય છતાં તે કાર્યમાં સ્વેચ્છાએ વારંવાર પ્રવૃત્ત કરનારી વૃત્તિ તેનું નામ વ્યસન.

કોઈ પણ પ્રકારનું વ્યસન સ્વતંત્રતા ઉપર તરાપ મારે છે અને ગુલામ બનાવે છે.

કોઈ વ્યક્તિ / વસ્તુ વગર ન ચાલે, કોઈ કાર્ય કે વિચાર કર્યા વગર ન ચાલે તે સઘળાં વ્યસન છે.

વ્યક્તિ વગર ન ચાલે એટલે કે કોઈ વ્યક્તિની એટલી બધી આસક્તિ થઈ જાય કે તેની ગેરહાજરીમાં મન ઉદાસ રહે, કોઈ કાર્યમાં ચિત્ત ન ચોંટે તો તે વ્યક્તિ પ્રત્યે પ્રેમ ન કહેવાય પરંતુ તે વ્યક્તિમાં રહેલી આસક્તિથી નોતરેલી ગુલામી ગણાય.

કોઈ વસ્તુ કે પદાર્થ વગર ન ચાલે તો તે પદાર્થના ગુલામ બન્યાં કહેવાઈએ. વસ્તુ કે પદાર્થના વ્યસન બે રીતે હોઈ શકે. એકતો પદાર્થને ગ્રહણ કરવા એટલે કે ચા, કોફી, તંબાકુ, ગુટખા, શરાબ, હેરોઈન વગેરે નશીલા પદાર્થો અથવા તો મીઠાઈ, ફરસાણ કે અન્ય કોઈ પદાર્થ કે જેને ગ્રહણ કર્યા વગર ચેન ન પડે તો તે પદાર્થની ગુલામી થઈ. તેવી જ રીતે પંખો ન હોય, એસી ન હોય, વીજળી ન હોય, વાહન ન હોય કે અન્ય કોઈ સગવડ કે વસ્તુ ન હોય અને તેના વગર અકળાઈ ઉઠીએ તો તે વસ્તુ કે સગવડનું વ્યસન કે ગુલામી થઈ.

કોઈ ક્રીયા કે કાર્ય ન કરવામાં આવે જેમ કે બપોરે ઉંઘ્યા વગર કોઈને ન ચાલે અથવા તો હીંચકા વગર બેસવું ફાવે જ નહી અથવા તો હાથ પગ સતત હલાવ્યા કર્યા વગર ન ચાલે, ઈન્ટરનેટમાં ફેસબુક કે બ્લોગ કે ઈ-મેઈલ જોયા વગર ન ચાલે વગેરે ક્રીયાત્મક ગુલામી છે.

ઘણી વખત એકનો એક વિચાર કરવાની યે ગુલામી થઈ જતી હોય છે. કોઈ વ્યક્તિ કે વસ્તુ હાજર ન હોય અને સતત તેનું ચિંતન આપોઆપ થયાં કરે, કોઈ વસ્તુ પ્રાપ્ત કરવાની ઝંખના હોય તો વારંવાર તેના વિચાર આવ્યાં કરે, કશોક ભાવ કે અભાવ સતત મનમાં ખટક્યાં કરે, એકની એક બાબતનો વિચાર આવ્યાં કરે તે માનસીક કે વૈચારિક ગુલામી છે.

વ્યસન સ્વતંત્રતા ઉપર તરાપ મારતાં હોવાથી ઈચ્છનીય નથી. વ્યસનથી શારીરીક, આર્થિક અને માનસિક પતન નોંધાયા હોવાના દાખલાં બહોળાં પ્રમાણમાં જોવા મળે છે.

વ્યસનો અજ્ઞાનવશ, સંગદોષને લીધે, દુ:ખ ભુલવા કે સુખ પ્રાપ્ત કરવા શરુ થતાં હોય છે અને પછી તે વ્યસન ચિત્તતંત્ર ઉપર એટલો કાબુ કરે છે વ્યસનીને અધ:પતન કરાવીને જ રહે છે.

સારા વ્યસનો પણ હોઈ શકે. જેમકે પુસ્તકો વાંચ્યા કરવા, નવું નવું શીખ્યાં કરવું, ટીવીમાં માહિતિ સભર કાર્યક્રમો જોયા કરવા, વ્યવસાય કોરાણે મુકીને પ્રવાસે ઉપડી જવું વગેરે. સારા વ્યસનો યે કર્તવ્યકર્મોથી ચ્યૂત કરતા હોવાથી ગુલામ તો બનાવે જ છે.

સારા હોય કે ખરાબ વ્યસન તે વ્યસન છે અને વ્યસનોના ગુલામ થઈને નીજ સ્વતંત્રતા ન ગુમાવવી તે જાગૃત મનુષ્યની નીશાની છે.

શું આપણે વ્યસનમુક્ત રહેવાનો પુરુષાર્થ કરી શકીએ છીએ?

મદદ

મનુષ્ય સામાજિક પ્રાણી છે. પ્રાણીઓમાં પ્રાણ મુખ્ય હોવાથી પ્રાણીઓ તરીકે ઓળખાય છે. મનુષ્યમાં મન મુખ્ય હોવાથી મનુષ્ય તરીકે ઓળખાય છે. મન અને પ્રાણ સંયુક્ત જોડકા છે. મનને વશ કરવાથી પ્રાણ વશ થાય અને પ્રાણને વશ કરવાથી મન વશ થાય.

પ્રત્યેક મનુષ્ય પાસે સ્વતંત્ર મન હોવાથી અને સ્વતંત્ર વિચાર પ્રણાલી હોવાથી વળી વિચારોની અનેકવિધતા હોવાથી તેમની વચ્ચે સમાનતા હોવાની શક્યતા નહીંવત છે.

પૃથ્વી ઉપરના સર્વ પ્રાણીઓમાં માત્ર મનુષ્ય એવો છે કે જેણે સમાજની રચના કરી છે અને સામુહિક રીતે રહેતાં શીખ્યો છે. અન્ય પ્રાણીઓ એકબીજા પ્રત્યે પ્રેમ કે ધૃણા કે અન્ય ભાવો થોડા ઘણાં વ્યક્ત કરી શકે છે પણ વિચારોનું આદાન પ્રદાન એક માત્ર મનુષ્ય જ કરી શકે છે.

સામાજિક પ્રાણી હોવાથી અને સમુદાયમાં રહેતો હોવાથી એક મનુષ્ય બીજાને મદદરુપ થઈ શકે / અવરોધરુપ થઈ શકે અથવા તો તટસ્થ રહી શકે.

સામાન્ય રીતે પોતાને નુકશાન ન જતુ હોય તો મનુષ્ય બીજાને મદદરુપ થવા તૈયાર થતો હોય છે. તેવી જ રીતે પોતાને કશો લાભ ન હોય તો તે અન્યને અવરોધરુપ થતો નહી હોતો. કેટલાક મનુષ્યો સ્વના લાભ માટે અન્યને નુકશાન પણ કરી શકે છે. ટુંકમાં મનુષ્યોના એકબીજા સાથેના વ્યવહારો લાભાલાભ સાથે સંકળાયેલા હોય છે.

જેમ જેમ સમજણ વિકસતી જાય તેમ તેમ મનુષ્ય બીજાને વધુને વધુ મદદરુપ થવાનો પ્રયાસ કરે છે. જેમની સાથે આત્મિયતાની લાગણી હોય તેને પણ મદદ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. કુટુંબની વ્યક્તિઓ પોતાના કુટુંબીજનોને, એક મિત્ર બીજા મિત્રને, એક સમુદાય પોતાની જેવા અન્ય સમુદાયને, એક દેશની વ્યક્તિ પોતાના દેશની વ્યક્તિને, એક ધર્મની વ્યક્તિ પોતાના ધર્મની વ્યક્તિને મદદ કરવા તૈયાર થતી હોય છે. જ્યાં આત્મિયતા નથી હોતી ત્યાં મદદ કરવાની ભાવના કે ઈચ્છા ઉત્પન્ન થતી નથી હોતી.

મદદ ઘણાં સ્તરે થઈ શકે. જેમ કે ભુખી વ્યક્તિને અન્ન આપીએ તો તે એક ટંક પુરતી મદદ થઈ કહેવાય. વસ્ત્રહિનને વસ્ત્ર મળે તો તે થોડા લાંબા સમયની મદદ કહેવાય, ઘર વિહોણાંને ઘર મળે તો તે વધુ સારી મદદ કહેવાય. આર્થિક મદદથી થોડા સમય માટે જે તે વ્યક્તિનું દુ:ખ ભાંગે. જે તે વ્યક્તિને પોતાના પગ પર ખડો થવા માટે સક્ષમ બનાવવામાં આવે તો તે કાયમી મદદ થઈ ગણાય. આ ઉપરાંત શૈક્ષણિક મદદ, વૈચારિક મદદ, ભાવનાત્મક હુંફ કે લાગણી દ્વારા થતી મદદ વગેરે મદદ પણ સમયાંતરે ઉપયોગી મદદ હોય છે.

આત્મિયતા આવે કેવી રીતે? આત્મિયતા કોના વચ્ચે બંધાય? આત્મિયતા માટે અવરોધક કોણ? આત્મિયતા શેનાથી તુટે?

જ્યારે કશીક સમાનતા હોય ત્યારે આત્મિયતા આવે. એકબીજા સાથે વ્યવહાર કરવાથી આત્મિયતા બંધાય. મતભેદ અને મનભેદ આત્મિયતાના અવરોધક છે. મતભેદ અને મનભેદ હદ બહાર વધે ત્યારે આત્મિયતા તુટે.

વ્યક્તિની વિચાર સરણી અને લાગણી તંત્ર જેમ વધુ વિકસિત હોય તેમ તે વધુ વ્યક્તિઓ સાથે આત્મિયતા અનુભવી શકે. પોતાને જે તે કુટુંબનો માનનાર માત્ર કુટુંબ પ્રત્યે આત્મિયતા ધરાવશે. કોઈ સમાજનો માનવાથી તે સમાજ પ્રત્યે. કોઈ જાતીનો કે વર્ણનો માનવાથી તે જાતી કે વર્ણ પ્રત્યે. કોઈ પ્રદેશનો માનવાથી તે પ્રદેશ પ્રત્યે. કોઈ દેશનો માનવાથી તે દેશ અને તે દેશના નાગરીક પ્રત્યે. માનવ માનવાથી પ્રત્યેક માનવ પ્રત્યે. પ્રાણધારી માનવાથી પ્રત્યેક પ્રાણીઓ પ્રત્યે. સજીવ માનવાથી મનુષ્ય, પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિ પ્રત્યે અને ચૈતન્યરુપ આત્મા માનવાથી સઘળાં જીવો, જગત અને જગદીશ્વર પ્રત્યે આત્મિયતા અનુભવાય.

મદદ કરવાની ભાવનાનું ક્ષેત્ર પણ જેમ જેમ આત્મિયતા વધે તેમ વિકસે. વ્યવહારીક જગતમાં સર્વોચ્ચ મદદ બીજી વ્યક્તિને પગભર કરવામાં છે જ્યારે આધ્યાત્મિક જગતમાં સર્વોચ્ચ મદદ બીજી વ્યક્તિને માયા / પ્રકૃતિ કે જડના બંધનોમાંથી સર્વથા મુક્ત કરીને આધ્યાત્મિક રાજ્યમાં વિચરતો કરવામાં છે.

ક્ષેત્ર કોઈ પણ હોય મદદ કરવી અને મદદ મેળવવી તે આનંદદાયક ક્રીયા છે. જગદીશ્વરની સહાય તો સદાય આપણને હોય જ છે માત્ર આપણે તે જાણતા નથી એટલું જ.

શું આપણે યથાશક્તિ અન્ય જીવોને મદદરુપ થવા અને આ જગતને વધુ રહેવાલાયક બનાવવા પ્રયાસ કરશું?